a) Quan sát hình thái của thực vật, nhận xét đặc điểm thích nghi của thực vật với môi trường.

– Quan sát một số thực vật: rêu, dương xỉ, một số cây Hạt trần như thông, tùng, trắc bách diệp,…

– Quan sát cây thuộc ngành Hạt kín, chú ý quan sát rễ, thân, lá, hoa, quả. Tìm những điểm khác nhau giữa cây thuộc lớp Một lá mầm và cây thuộc lớp Hai lá mầm.

– Quan sát hình thái một số cây mọc trên mặt nước như bèo, rau muống, …; mọc trong nước như sen, súng, rong đuôi chó,… So sánh chúng với cây trên cạn, từ đó tìm đặc điểm thích nghi của thực vật với môi trường nước.

b) Nhận dạng thực vật, xếp chúng vào nhóm

– Xác định: nấm, địa y không phải là thực vật.

– Nhận dạng và xác định tên một số cây quen thuộc (tên thường gọi).

– Vị trí phân loại (tới ngành, lớp) của những thực vật quan sát được ở trên mặt đất, nước.

c) Quan sát biến dạng của thân, lá, rễ

– Quan sát hình thái của một số cây có rễ, hoặc thân, lá biến dạng.

– Nhận xét môi trường sống của những loại cây đó.

– Nhận xét về sự thay đổi chức năng của các cơ quan biến dạng.

Ví dụ: cây xương rồng, sống nơi khô hạn. Có lá biến dạng thành gai giúp cây hạn chế sự thoát hơi nước; thân màu xanh, mọng nước làm chức năng quang hợp thay lá và dự trữ nước.

d) Quan sát, nhận xét mối quan hệ giữa thực vật với thực vật và giữa thực vật với động vật

– Quan sát hiện tượng cây mọc trên cây.

– Quan sát hiện tượng “cây bóp cổ”.

– Quan sát thực vật sống kí sinh như tầm gửi, dây tơ hồng.

– Quan sát: sự thụ phấn nhờ sâu bọ, chim làm tổ trên cây…

– Nhận xét quan hệ giữa thực vật với thực vật và thực vật với động vật.

e) Nhận xét về sự phân bố của thực vật trong khu vực tham quan

– Số loài thực vật nào nhiều, số loài nào ít?

– Số lượng thực vật Hạt kín so với các ngành khác?

– Số lượng cây trồng so với cây hoang dại?

g) Thu thập vật mẫu

Giáo viên hướng dẫn học sinh các nhóm thu thập vật mẫu trên nguyên tắc bảo vệ thực vật:

– Chỉ được thu hái những vật mẫu cho phép với số lượng ít.

– Thu hái vật mẫu theo nhóm.

– Lấy vật mẫu nào, phải ép ngay vào kẹp ép cây không để bị hư hỏng.

(Để bảo vệ cây cối, tuyệt đối không được nhổ cây, hái hoa bẻ cành trong công viên, vườn hoa, vườn cây. Phải chọn lọc khi thu hái mẫu, chỉ lấy mẫu ở những cây mọc dại).

-

STT

Tên cây thường gọi

Nơ mọc

Môi trường sống (địa hình, đất đai, nắng gió, độ ẩm, …)

Đặc điểm hình thái của cây (thân, lá, hoa, quả)

Nhóm thực vật

Nhận xét

1

Tảo

Nước

Nước

Chưa có rễ, thân, lá

Bậc thấp

2

Rêu

Ẩm ướt

Ẩm ướt

Rễ giả, thân, lá nhỏ

Bậc cao

3

Rau bợ

Nước

Nước

Có rễ, thân, lá

Bậc cao

4

Dương xỉ

Cạn

Cạn

Sinh sản bằng bào tử

Bậc cao

5

Thông

Cạn

Cạn

Sinh sản bằng nón

Bậc cao