Về cơ sở hình thành văn minh phương Đông hình thành trên các dòng sông lớn.

- Dân cư và xã hội : Xã hội có gia cấp và nhà nước đầu tiên ở phương Đông, trên lưu vực các dòng sông lớn ở Châu Phu và Châu Á. Cư dân phương Đông sống chủ yếu bằng nghề nông. 

 Văn minh Hy Lạp - La Mã cổ đại hình thành trên bán đảo Nam Âu. Nơi hình thành nên nền văn minh Hy Lạp - la Mã cổ đại so với nơi hình thành nên văn minh phương Đông thì địa hình phức tạp hơn. Địa hình nhiều núi và cao nguyên, đất đai khô rắn và không màu mỡ thích hợp trồng các loại cây lâu năm như nho, ô-liu,... Tuy nhiên, có một số đồng bằng tương đối thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Nguồn tài nguyên phong phú tạo điều kiện phát triển thủ công nghiệp. Địa trung hải có đường biển dài là điều kiện thuận lợi để giao lưu buôn bán.

- Dân cư và xã hội : Người Mi-nô-an là cư dân tiên xây dựng nền văn minh trên đảo Crét ở phía Nam Hy Lạp. Trong xã hội Hy Lạp - La Mã có hai giai cấp cơ bản là chủ nô và nô lệ.

- Kinh tế : Ngành kinh tế của người Hy Lạp - La Mã cổ đại là thủ công nghiệp và thương nghiệp.

- Chính trị : Từ cuối thiên niên kỉ III TCN, Hy Lạp đã có nhà nước đầu tiên. Khoảng thế kỉ VIII TCN, thành bang La Mã.