mục a :  Nội thương: ở các thế kỷ XVI - XVIII buôn bán trong nước phát triển:

- Chợ làng, chợ huyện... xuất hiện làng buôn và trung tâm buôn bán.

- Buôn bán lớn (buôn chuyến, buôn thuyền) xuất hiện.

- Buôn bán giữa miền xuôi và miền ngược phát triển, thóc gạo ở Gia Định được đem ra các dinh miền Trung để bán,...

Mục b

b) Ngoại thương: phát triển mạnh.

- Thuyền buôn các nước Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh đến Việt Nam buôn bán tấp nập:

+ Bán vũ khí, thuốc súng, len dạ, bạc, đồng,...

+ Mua: tơ lụa, đường gốm, nông lâm sản.

- Thương nhân nhiều nước đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng buôn bán lâu dài.

- Giữa thế kỉ XVIII ngoại thương suy yếu dần do chế độ thuế khóa của nhà nước ngày càng phức tạp, quan lại khám xét phiền phức, các chúa cũng xem đây là nguồn thu nhập lớn.

Toàn cảnh thương cảng Hội An - một trong những thương cảng tấp nập nhất của Việt Nam thời bấy giờ

ND chính

Sự phát triển của thương nghiệp trong các thế kỉ XVI - XVIII: nội thương, ngoại thương

Thủ công nghiệp      + Nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển và đạt trình độ cao như dệt, làm gốm      + Một số nghề mới xuất hiện như : khắc bản in, làm đồng hồ, tranh sơn mài      + Các làng nghề thủ công xuất hiện ngày càng nhiều + Ở các đô thị, thợ thủ công đã lập các phường vừa sản xuất vừa bán hàng. * Thương nghiệp - Nội thương      + Chờ làng, chợ huyện mọc lên khắp nơi và ngày càng đông đúc.      + Ở nhiều nơi xuất hiện làng buôn      + Buôn bán giữa các vùng miền phát triển. - Ngoại thương      + Thuyền buôn các nước đến VIệt Nam buôn bán ngày càng tấp nập.      + Thương nhân nhiều nước đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng buôn bán lâu dài.