Vai trò của nho giáo thế kỉ 16-18:

- Nho giáo vẫn được chính quyền phong kiến đề cao trong học tập, thi cử và tuyển lựa quan lại.

- Phật giáo và Đạo giáo thời Lê sơ bị hạn chế, đến lúc này được phục hồi.

- Nhân dân vẫn giữ nếp sống văn hoá truyền thống, qua các lễ hội đã thắt chặt tình đoàn kết làng xóm và bồi dưỡng tinh thần yêu quê hương, đất nước.

- Từ năm 1533, các giáo sĩ (Bồ Đào Nha) theo thuyền buôn đến nước ta truyền bá đạo Thiên Chúa. Sang thế kỉ XVII - XVIII, hoạt động của các giáo sĩ ngày càng tăng.

- Hoạt động của đạo Thiên Chúa không hợp với cách cai trị của các chúa Trịnh - Nguyễn nên nhiều lần bị cấm, nhưng các giáo sĩ vẫn tìm cách để truyền đạo.

Nho giáo phục vụ cho chế độ vua-tôi gồm 2 thành phần chính đó là đạo làm người và cách trị nước theo kiểu pk.
Bắt con người trong xã hội phải tuyệt đối trung thành với minh chủ của mình nhưng nếu minh chủ làm sai thì cũng không được bất trung.
Khi nền sản xuất phát triển con người nhận ra vai trò của sản xuất và sự bóc lột là (vô lí) nên họ không chuộng Nho giáo nữa.
Mặc dù trong Nho giáo vẫn còn một số bài học hay.