Những yếu tố có trong truyện và kí: Nhân vật, cốt truyện, lời kể

Cảm nhận sau khi học xong các văn bản truyện kí: Giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của con người, luôn hướng đến những điều tốt đẹp, để cuộc sống luôn tươi mới. Không những thế người đọc còn cảm nhận được vẻ đẹp  hữu tình của thiên nhiên. Để từ đó ý thức được hành động bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống. Trân quý những gì giản dị nhất trong cuộc sống hằng ngày. Thêm yêu thiên nhiên, đất nước, con người hơn.

Các truyện, ký đã học giúp cho chúng ta hình dung và cảm nhận được nhiều cảnh sắc thiên nhiên đất nước và cuộc sống con người ở nhiều vùng, miền, từ cảnh sông nước bao la, chằng chịt trên vùng Cà Mau cực nam Tổ quốc, đến sông Thu Bồn ở miền Trung êm ả và lắm thác ghềnh; rồi vẻ đẹp trog sáng rực rỡ của vùng biển Cô Tô, sự giàu đẹp của vịnh Bắc Bộ đến thiên nhiên làng quê miền bắc qua hình ảnh các loài chim... Cùng với cảnh sắc thiên nhiên đất nước là hình ảnh con người và cuộc sống của họ, trước hết là những người lao động. Một số truyện ký đã đề cập những vấn đề gần gũi, quan trọng trong đời sống tình cảm, tư tưởng và các mối quan hệ của con người.