cụm từ "thân em" trong những bài ca dao than thân và bài thơ bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương đề để chỉ thân phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Trong xã hội xưa ấy, người phụ không có tiếng nói trong xã hội, chỉ là những người thấp cổ bé họng nên phải chịu biết bao tổn thương, bất công, khó khăn trong cuộc sống mà chẳng thể chia sẻ được cùng ai. Nỗi lòng của họ đã được bảy tỏ qua chính những câu ca dao than thân. Ví dụ "thân em như tấm lụa đào/phất phơ giữa chợ biết vào tay ai". Người phụ nữ tự ví mình như tấm lụa, họ tự nhận thức được vẻ đẹp mềm mại, duyên dáng của mình nhưng lại chẳng thể tự làm chủ được cuộc đời. Họ chẳng biết tương lai mình sẽ đi về đâu, sẽ "về tay ai". Hay trong bài "bánh trôi nước" nhà thơ Hồ Xuân Hương có viết "thân em vừa trắng lại vừa tròn/bảy nôi ba chìm với nước non", người con gái tuy trong trắng, ngoan hiền nhưng phải đối mặt với cuộc đời đầy sóng gió, trắc trở. Cùm từ "bảy nổi ba chìm" ý chỉ số phận lệnh đênh, lận đận không bến đỗ của đời người con gái. Nếu hai câu đầu tác giả nói về vẻ đẹp cùng số phận người con gái thì sang hai câu sau, tác giả lại khẳng định đức hạnh, phẩm chất cao đẹp của người con gái: "Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn/mà em vẫn giữ tấm lòng son". Người phụ nữ dù có bị đối xử bất công, tàn nhẫn như thế nào thì vẫn giữ gìn cho mình tấm lòng son sắc, những phẩm hạnh cao quý, tuyệt đối không để bản thân bị tha hóa, mất đi giá trị. Tóm lại, cả bài thơ cùng những câu ca dao đều tôn lên vẻ đẹp của người phụ nữ xưa, cũng bộc bạch lên nỗi lòng thầm kín của người phụ nữ.