Môi trường sống ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nhân cách của con người. Do vậy, nhân dân ta có câu "gần mực thì đen, gần đèn thì sáng". 

   Từ "mực" trong bài ca dao ngoài là dung dịch màu đen, xanh, đỏ dùng để viết ra còn được hiểu là nhx điều xấu xa, tiêu cực trong xã hội. Từ " đèn" là vật đc thắp sáng và còn là nhx điều tốt đẹp, tích cực trong xã hội. Câu tục ngữ muốn nói với chúng ta rằng thường xuyên sử dụng bút mực sẽ bị rấy bẩn là điều khó tránh phải, ngồi gần đèn sẽ đc soi sáng. Sông trong môi trường xấu sẽ bị ảnh hưởng cái xấu, sống trong môi trường tốt sẽ hc đc nhx điều tốt đẹp. Khẳng định bản lĩnh  con người có yếu tố quyết định, môi trường chỉ là yếu tố ảnh hưởng. Ta có thể kể đến Thầy Mạnh Tử trong văn bản "Mẹ hiền dạy con". Thuở nhỏ, nhà Thầy Mạnh Tử ở gần nghĩa địa. Thấy người ta đào chôn lăn khóc thì cx bắt chước đào chôn lăn khóc. Người mẹ thấy vậy bèn chuyển ra gần chợ, thấy người ta buôn bán ddiien đảo thì cậu cx bắt chước buôn bán điên đảo. Thấy vậy, người mẹ bèn chuyển nhà ra gần trường hc. Thấy các bạn cắp sách đến trường, Thầy Mạnh Tử cx bắt chước cắp sách đến trường.

    Câu tục ngữ cho ta lời khuyên bổ ích, giúp ta thấy môi trường sống có ảnh hưởng ko nhỏ đến mỗi người nhưng bản lĩnh con người mới là yếu tố quyết định.