Câu rút gọn:

- xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi, không khéo thì vỡ mất. (rút gọn chủ ngữ)

Câu đặc biệt:

- Gần một giờ đêm.

- khúc đê làng X.

- thuộc phủ X.

Câu 2:

Câu rút gọn thì có thể xác định được 1 thành phần còn thiếu. Còn câu đặc biệt thì không xác định được.

VD:

- Bao giờ anh đi thi?

- Ngày mai (rút gọn cả chủ ngữ lẫn vị ngữ)

mẹ ơi! (câu đặc biệt)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“Gần một giờ đêm. Trời mưa tầm tã. Nước sông Nhị Hà lên to quá; khúc đê làng X. thuộc phủ X. xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi, không khéo thì vỡ mất. Dân phu kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột. Tình cảnh trông thật là thảm.”

(Trích Ngữ văn 7 tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam)

Câu 1 Xác định câu rút gọn và câu đặc biệt trong đoạn văn trên và cho biết tác dụng?

=> Câu rút gọn: 

-xem chừng núng thế lắm,

- không khéo thì vỡ mất

- hết sức giữ gìn

- bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân.

=> Làm cho câu gọn hơn, cô đúc về nội dung, hàm súc về diễn đạt, thông tin được nhanh hơn.

Câu đặc biệt:

-Gần một giờ đêm

- từ chiều đến giờ

- nào đắp, nào cừ

- khúc đê làng X. thuộc phủ X

=> Xác định thời gian, nơi chốn và liệt kê, thông báo về sự vật, hiện tượng

Câu 2 So sánh điểm khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn? Mỗi câu cho VD minh họa.

=> Điểm khác nhau:

Câu rút gọn là câu bị lược bỏ một số thành phần của câu.

=> Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Câu đặc biệt là câu không theo mô hình cấu tạo chủ ngữ - vị ngữ

=> Vào sáng trời hè.