Mẹ Suốt ơi!

Giữa bom rơi, đạn nổ

Giữa sóng lớn, gió to

Ngực huân chương, mẹ vẫn chèo đò

Không chịu nghỉ.

Ai ngăn cứ nói: Tui già rồi, có chết khỏi lo

Bọn trẻ sống, còn tay bắn giỏi!

Và mẹ ngã

Bên bờ sông khói lửa.

a) Từ "ngã" trong câu "Và mẹ ngã" có nghĩa là gì và từ này được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển. (Trích trong "Một khúc ca xuân" Tố Hữu)

=> Từ ngã này là nghĩa chuyển.

=> Bà ngã vì sự hy sinh trên chiến trường khắc nghiệt hung tàn, sự đau khổ và đồng cảm của tác giả về nỗi thương một người mẹ anh hùng VN.

b) Xác định và cho biết tác dụng của từ trái nghĩa trong hai câu thơ sau sau:

"Tui già rồi có chết khỏi lo

Bọn trẻ sống còn tay bắn giỏi"

=> Cặp từ trái nghĩa "già-trẻ", "chết-sống"

=> Tác dụng: Tạo ra sự đối lập, tác động lớn đến tâm trí người đọc, tạo ra sự hài hòa, cân đối trong diễn đạt thêm đó còn nhấn mạnh về ý, gợi liên tưởng, gợi hình ảnh cho sự mất mát, tạo nhịp điệu cho câu thơ.