mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó 2 mặtt đối lập vừa thống nhất với nhau vừa đấu tranh với nhau
vd mỗi xã hội luôn tồn tại hai mặt tiến bộ và lạc hậu
mặt đối lập của mâu thuẫn : là những khuynh hướng tính chất đặc điểm mà trong quá trình vận động phát triển của sv và ht , chúng phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau

sự thống nhất giữa các mặt đối lập : trong mâu thuẫn 2 mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau làmm tiền đề tồn tại cho nhau
sự đấu tranh giữa các mặt đối lập :
-2 mặt đối lập luôn tác động bài trừ gạt bỏ nhau

trong mâu thuẫn sự thống nhất và đấu tranh ko tách rời

giải quyết mâu thuẫn tạo nên sự vận động và phát triển vô tận của thế giới khách quan

sự đấu tranh giữa  các mặt đối lập là nguồn gốc vận động và phát triển
mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh