- Thực tiễn là cơ sở của nhận thức:

VD: Những kinh nghiệm về trồng trọt đều được đúc kết từ thực tế gieo trồng hàng năm

- Thực tiễn là động lực của nhận thức:

VD: Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã điều chế được nước lọc pê-ni-xi-lin, lúc đó thứ thuốc này được coi là thần dược đã làm lành vết thương cứu sống bao người nhưng không chữa được những vết thương mãn tính đã mưng mủ, thực tế đã đặt ra yêu cầu y học phải nghiên cứu tìm ra loại kháng sinh mới. Năm 1952 Wat-man đã tìm ra 18 loại Step-to-mi-xin , trong đó có nhiều loại điều trị đc vết thương mãn tính đã mưng mủ

- Thực tiễn là mục đích của nhận thức

VD: Áp dụng lí thuyết trong sách vở vào thực tế

- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí

VD: Thuyết Nhật tâm của Cô-pec-nic cho rằng TĐất quay xung quanh Mặt Trời, nhờ có kĩnh viễn vọng,Galile đã khẳng định thuyết Nhật tâm của Copecnic là đúng