Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với tầm vóc vĩ đại trong tiến trình cách mạng Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn lịch sử và được khai thác nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau, trong đó có bài học về sự sáng tạo trong đường lối và phương pháp cách mạng, thể hiện ở những nội dung sau:

Một là, sáng tạo trong giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp, giữa phản đế và phản phong.

Nếu C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin là những người đặt nền móng cho việc hình thành lý luận về giải quyết mối quan hệ dân tộc và giai cấp trong thời đại mới, thì Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam là những người đầu tiên đã thành công trong việc vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận đó vào điều kiện cụ thể ở một nước thuộc địa nửa phong kiến.