* Phương Đông

Vào cuối thời nguyên thủy, cư dân ở lưu vực những dòng sông lớn như sông Nin ở Ai Cập, Ơ-phơ-rat và Ti-gơ-rơ ở Lưỡng Hà, sông Ấn và sông Hằng ở Ấn Độ, Hoàng Hà và Trường Giang ở Trung Quốc,... ngày càng đông. Đất ven sông màu mỡ, vừa dễ trồng trọt. Nghề nông trồng lúa ngày càng phát triểnvà trở thành ngành kinh tế chính. Người ta cũng biết làm thủy lợi, đắp đê ngăn lũ, đào kênh, máng dẫn nước vào ruộng. Nhờ thế con người có thể thu hoạch lúa ổn định hằng năm. Lúa gạo ngày cành nhiều. Trong xã hội bắt đầu xuất hiện kẻ giàu, người nghèo. Nhà nước đã ra đời. Từ cuối thiên niên kỉ IV đến đầu thiên  niên kỉ III TCN, những quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành đầu tiên ở: Ai Cập, vùng Lưỡng Hà, Ấn Độ và Trung Quốc ngày nay. Đây là những quốc gia hình thành sớm nhất trong lịch sử loài người.

* Phương Tây

Nhìn trên bản đồ thế giới, ta sẽ thấy ở miền nam Nam Âu có hai bán đảo nhỏ vươn dài ra Địa Trung Hải. Đó là các bán đảo Ban Căng và I-ta-li-a. Nơi đây vào khoảng  đầu thiên niên kỉ I TCN, đã hình thành hai quốc gia Hi Lạp và Rô-ma.

 Đất đai ở đây không thuận lợi cho việc trồng lúa. Cư dân ở Hi Lạp và Rô-ma phải trồng thêm các loại cây lưu niên như nho, ô liu. Nhờ có công cụ sắt, các nghề thủ công như luyện kim, làm đồ mĩ nghệ, đồ gốm, nấu rượu nho, làm dầu ô liu,.. rất phát triển. Bờ biển Hi Lạp và Rô-ma có nhiều cảng tốt; thương nghiệp, nhất là ngoại thương, rất phát triển. Người Hi Lạp và Rô-ma mang các sản phẩm tủ công và rượu nho, dầu ô liu sang tận Lưỡng Hà, Ai Cập bán rồi mua lúa mì và súc  vật.

Phương Đông

Vào cuối thời nguyên thủy, cư dân ở lưu vực những dòng sông lớn như sông Nin ở Ai Cập, Ơ-phơ-rat và Ti-gơ-rơ ở Lưỡng Hà, sông Ấn và sông Hằng ở Ấn Độ, Hoàng Hà và Trường Giang ở Trung Quốc,... ngày càng đông.  Từ cuối thiên niên kỉ IV đến đầu thiên  niên kỉ III TCN, những quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành đầu tiên ở: Ai Cập, vùng Lưỡng Hà, Ấn Độ và Trung Quốc ngày nay. 

Phương Tây

Vào đầu thiên niên kỉ thứ I TCN, tại bán đảo Ban Căng và I-ta-li-a, hình thành 2 quốc gia Hi Lạp và Rô-ma.