Nghị luận làm sáng tỏ tâm trạng của nhà thơ thể hiện qua bài thơ "Qua Đèo Ngang" :

Bài làm :

"Qua Đèo Ngang" là một bài thơ được sáng tác khi Bà Huyện Thanh Quan được mời vào kinh thành Huế để nhận chức "Cung trung giáo tập". Con đèo nổi tiếng nối hai tỉnh Hà Tĩnh - Quảng Bình đã đi vào trong thơ qua cách miêu tả và cảm nhận tinh tế của nữ sĩ tài hoa.

Bốn câu thơ đầu của bài thơ là bức tranh cảnh vật đèo ngang vào thời điểm bóng xế tà lúc mặt trời đã nằm ngang sườn núi. Khoảng thời gian đó gợi cho ta một nỗi nhớ, nỗi buồn thấm thía về gia đình, quê hương, đất nước vì xa quê. Cảnh vật ở đây có cây, có hoa, có lá, có vài nhà chợ bên sông, có bóng vài chú tiều phu đốn củi hiện lên tiêu điều, hoang sơ đến nao lòng.

Âm điệu thơ trầm bổng, du dương như một tiếng lòng biểu lộ một sự ngạc nhiên và xúc động trước cảnh sắc hoang vắng của đèo ngang vào những năm 200 năm về trước. Trong bức tranh, cảnh vật nơi Đèo Ngang hoang vắng đó nổi bật lên âm thanh của tiếng chim sửng : "chim gia gia". Điệp âm "quốc quốc", "gia gia" tạo nên âm hưởng du dương của khúc nhạc rừng, khúc nhạc lòng của nữ khách. Trên cái nền tĩnh lặng của thiên nhiên nơi Đèo Ngang là cái sôi động của âm thanh tiếng chim rừng. Người nữ khách nghe tiếng chim rừng mà nhớ nước đau lòng. Sâu cõi lòng, tỏa rộng ra không gian từ con Đèo tới miền quê thân thương và nỗi nhớ chồng.

Có lẽ đây là lần đầu tiên bà được "Bước tới Đèo Ngang". Dừng chân đứng lại trước một không gian: trời, non, nước để tương phản với cái nhỏ bé của "Một mảnh tình riêng, ta với ta". Sự tương phản ấy đã cực tả nỗi niềm hoài cổ, nỗi buồn cô đơn và nỗi nhớ nhà thầm lặng của bà khi đứng trước cảnh đẹp Đèo Ngang lúc xế tà. Gợi lên cho người nghe, người đọc một tâm trạng buồn man mác nhưng lại sâu sắc và da diết nhường nào.

"Qua Đèo Ngang" là bài thơ Thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ trang nhã với bút pháp tả cảnh ngụ tình tinh tế, thế giới thiên nhiên kì thú của Đèo Ngang như hiện lên qua từng dòng thơ, cảnh sắc hữu tình thắm đẫm một nỗi buồn man mác, cảm hứng thiên nhiên chan hòa cùng với tình yêu quê hương, đất nước được gửi gắm trong từng câu thơ. Bài thơ là lời tâm sự của bà nhưng đã trở thành nỗi lòng của muôn triệu dân. Dù trải qua thâm trầm của thơi đại nhưng bài thơ vẫn luôn trường tồn mãi mãi trong lòng dân tộc.

`@Jim`