ng nhân: do sự phát triển của cm công nghiệp giai cấp công nhân ra đời sớm nhưng bị giai cấp tư sản bốc lột nặng nề

hình thức:

+phong trào đập phá máy móc và đốt công xưởng 

+đầu tk XIX họ đấu tranh bằng hình thức đòi tăng lương giảm giờ làm

kết quả: thành lập công đoàn

Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840

* Ở Pháp:

- Năm 1831, công nhân dệt ở Li-ông khởi nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ làm, thiết lập chế độ cộng hòa.

* Ở Đức:

- Năm 1844, công nhân dệt ở Sơ-lê-din khởi nghĩa, chống sự hà khắc của chủ xưởng và điều kiện lao động tồi tệ. Tuy nhiên sau 3 ngày đã bị đàn áp đẫm máu.

* Ở Anh:

- Từ năm 1836 đến năm 1847, “phong trào hiến chương” nổ ra với mục tiêu đòi quyền phổ thông bầu cử, tăng lương, giảm giờ làm.

* Kết quả:

- Các cuộc đấu tranh đều thất bại vì thiếu tổ chức lãnh đạo vững vàng, chưa có đường lối chính trị đúng đắn.

- Đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân, tạo điều kiện cho sự ra đời của lý luận cách mạng.