Nguyễn Khuyến là một trong những nhà thơ xuất sắc, tiêu biểu của làng thơ Việt Nam. Những tác phẩm của ông nói về tình cảm đơn sơ, giản dị nhưng vô giá, tiêu biểu trong số đó là bài thơ “Bạn đến chơi nhà”. Bài thơ trên được tác giả sáng tác cho người bạn tri kỉ của ông- Dương Khuê.

Đã bấy lâu nay, bác tới nhà

Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa

Mở đầu bài thơ là tâm trạng hồ hởi khi gặp lại người bạn tri kỷ đến thăm nhà. Tình cảm của Nguyễn Khuyến dành cho bạn không ngần ngại mà bộc lộ. Ai nấy như đều thấy dáng vẻ vui mừng, sốt sắng và thậm chí là phấn khích của tác giả. Có thể nói, tình bạn giữa hai người không chỉ đơn thuần dừng lại ở tình bạn lâu năm mà nó còn như tình tri kỷ, tình thân mãi mãi gắn bó.

Ngay sau đó đã xảy ra một tình huống: nhà thơ Nguyễn Khuyến không có gì để tiếp bạn cả. Ông thú nhận một loạt sự thiếu thốn và tâm sự hoàn cảnh khó khăn của mình. Ta có thể thấy sự áy náy khi ông không thể tiếp đón người bạn của mình một cách nồng hậu nhất. Tác giả thẳng thừng tâm sự với người bạn hoàn cảnh khó khăn của mình, qua đó có thể thấy sự thân thiết giữa hai người đã đạt đến cảnh giới hài hòa như một con người, không thể giấu giếm nhau điều gì nữa. Họ là đôi bạn hòa hợp về tính cách, giống nhau về lý tưởng, san se nhau về tình cảm. Dường như ta thấy ở hai con người khác nhau ấy đã có hình ảnh của người kia. Bởi lẽ họ thân thuộc và hiểu nhau đến mức hài hòa làm một.

Đầu trò tiếp khách, trầu không có

Người xưa đã có câu rằng: “ Miếng trầu là đầu câu chuyện”, khay trầu là khởi nguồn của cuộc nói chuyện tâm tình. Vậy mà trong nhà tác giả từ miếng trầu đầu môi để tiếp khách đến bữa cơm đạm bạc có cá, gà, bầu, mướp… đều không thể có. Nếu như không phải người thân quen, người khách đã có thể trách chủ nhà mất lịch sự, không hiếu khách, không ý tứ khéo léo. Nhưng đối với nhà thơ Nguyễn Khuyến, vì hoàn cảnh mà không có miếng trầu mời bạn, nhưng sự thân thiết đã giúp nhà thơ không vì thế mà ngại với bạn mình. Ông vẫn kể ra với người bạn như một sự cảm thông, tâm sự. Chắc chắn rằng người bạn Dương Khuê không thể trách tác giả mà còn thương bạn mình hơn nữa

Chữ “bác” thứ hai xuất hiện với tràn ngập sự kính trọng nhưng cũng phần nào thân thiết từ cách xưng hô bác-tôi. Tình bạn là thứ cao quý nhất mà không vật chất nào có thể thay thế được. Họ không phải những con người giàu có nhưng họ có tình bằng hữu thâm giao quý giá ngàn vạn lần thứ vật chất hời hợt. “Ta với ta”, dù trong câu hai chữ ta là hai người khác nhau nhưng thực chất họ đã hòa làm một bởi chính tình bạn cao quý của mình. Họ đến thăm nhau dựa trên tình tri kỉ gắn kết, hai linh hồn hòa hợp và không thể tách rời, luôn luôn vĩnh cửu. Bài thơ như dạy cho chúng ta một triết lý sống: phải luôn biết trân trọng và nuôi dưỡng tình bạn, hãy trải lòng với mọi người và đừng bao giờ để vật chất hủy hoại giá trị thiêng liêng của tình bạn, tình tri kỷ.

Tình bạn là thứ tình cảm quý giá nhất. Thông qua bài thơ, nhà thơ Nguyễn Khuyến đã thể hiện được tình cảm của mình với người bạn thân Dương Khuê và đồng thời nhắn nhủ với mọi người rằng hãy trân trọng tình bạn mà mình đang có, vì người bạn thân chính là một kho báu vô giá.

Giải thích các bước giải 

Mong bạn vote câu trả lời hay nhất +cảm ơn nhé ❤️

Chúc bạn thi HKI tốt đẹp ❤️

Nguyễn Khuyến là một nhà thơ được độc giả biết đến với những bài thơ luôn có những nét mộc mạc, lối suy nghĩ đơn giản, dễ hiểu nhưng bao hàm trong đó là những tình cảm thiết tha, hết lòng vì mọi người. ông đã có những bài thơ rất hay để nói về tình bạn của mình với những lời tâm tình, thể hiện tình bạn trong sáng, hết lòng vì nhau mà không có điều gì ngăn cách. Và trong số những bài thơ ấy, “bạn đến chơi nhà” là minh chứng rõ nhất cho điều đó.

Đã bấy lâu nay bác tới nhà

Mở đầu bài thơ như một lời tâm tình của tác giả, cũng như một lời nói thân mật của một người bạn dành cho tri kỉ của mình. Trong đó chúng ta cũng cảm nhận được sự thân ái, và thoải mái khi được gặp lại những người có cùng tâm tình của mình trong hoàn cảnh đã rất lâu rồi mới được gặp nhau.

Trẻ thời đi vắng chợ thời xa

Ao sâu, sóng cả khôn chài cá

Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà

Cải chửa ra cây, cà mới nụ

Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa

Đầu trò tiếp khách, trầu không có

Cả sáu câu tiếp theo, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật để liệt kê ra hàng loạt những khó khăn hiện tại của mình. Tuy cũng có những sự phóng đại ở đó, nhưng chúng ta không thể phủ nhận được rằng trong hoàn cảnh ấy, gia đình của nhà thơ thực sự không có gì “ra trò” để đãi khách.

Lúc người bạn tới chơi, trong gia đình lúc này chẳng có ai ngoài nhà thơ nghèo cả. Tất cả người trẻ đã đi ra ngoài rồi, không còn ai để nhờ mua đồ tiếp khách được nữa. Có cái chợ là nơi mua bán tất cả những đồ cần thiết thì lại quá xa, khiến cho chủ nhà không biết phải làm như thế nào hết.

Người chủ nhà ấy đã nghĩ ngay tới việc xem trong gia đình mình còn có gì có thể làm để chiêu đãi khách hay không. Không có những đồ đắt giá ở ngoài thì mình sẽ làm cho khách những đồ từ chính cây nhà lá vườn cũng được. ấy vậy mà, tác giả lại vô cùng thất vọng bởi ở nhà cũng chẳng có gì khả thi để dùng được. Hai người già thì sao có thể bắt cá giữa những đợt sóng lớn hay bắt gà ở trong khoảng vườn rất rộng được đây. Ngay cả những món rau dân dã cũng không có sẵn ở trong vườn. Hàng loạt những dẫn chứng của tác giả như lời than trách “cải chửa ra cây”, “cà mới nụ”, “bầu vừa rụng rốn”, “mướp đương hoa”, … Trong đầu của người chủ nhà, dần dần từng thứ được đưa ra, từ những thứ cao sang cho tới những thứ gần gũi và bình dị đối với món ăn thường ngày của mỗi người vậy mà vẫn không có đủ để dành cho bạn.

Cuối cùng, ngay cả tới miếng trầu được mệnh danh là “đầu câu chuyện” cũng chẳng có để đưa cho bạn mình - những thứ vốn được coi là những thứ cơ bản nhất trong những cuộc gặp mặt. Thế nhưng, cho dù có rất nhiều lí do đi chăng nữa thì câu thơ cuối cùng, tất cả lại như được vỡ òa trong cảm xúc và trở thành linh hồn của cả bài thơ.

Bác đến chơi đây ta với ta

Tất cả những thứ vật chất giờ đã không còn quan trọng nữa. chỉ cần có tấm lòng, có sự chân thành là đủ. Đã không còn là hai con người, tác giả và cả người tri kỉ đã giống nhu nhau “ta với ta”. Đó cũng chính là điều đáng quý nhất trong mối quan hệ của con người và con người.

Qua bài thơ trên, ta cảm nhận được một cách sâu sắc về tình bạn của nhà thơ Nguyễn Khuyến và người bạn của mình. Đó là một tình bạn không màng vật chất mà chỉ có sự chân thành và tấm lòng đối xử với nhau. Đó làm một điều rất đáng được trân trọng và học tập trong mối quan hệ của chúng ta.

~tham khảo nhé