Để dễ hình dung, cứ lấy bản đồ ra, gấp đôi lại thì Tam Kỳ nằm ngay điểm giữa của đường gấp. Vậy nhưng, du khách cứ bị những địa danh khác xung quanh đó nắm níu, rồi vô tình trôi tuột qua một thành phố mộng mơ.

  Nói thành phố mộng mơ quả là không quá lời, khi tháng tư này là mùa hoa sưa nở rộ khắp các đường phố của Tam Kỳ. Sắc vàng rực rỡ của hoa sưa còn tràn ngập khắp những con đường ven sông.
  Nói là thành phố, nhưng chạy xe loanh quanh đâu đó chừng dăm phút là đã đến làng Hương Trà bên bờ sông Tam Kỳ. Dễ có đến hàng ngàn cây sưa đang chi chít hoa, như chỉ cần một cơn gió thoảng qua là dòng sông sẽ như một thảm hoa lóng lánh, dập dềnh. Mà cũng không cần có gió, lúc này đây, làng Hương Trà thơm lạ lùng.
  Thật khó để diễn tả một mùi hương, nhưng có một tí ngọt ngào, một tí nồng nàn, một tí lãng đãng khi thả bộ đâu đó bên bến sông sưa. Những con đường phố thị với những hàng sưa cũng thầm lặng tỏa hương. Thứ mùi hương khiến cho người đi đường không biết vô tình hay hữu ý mà rồ máy xe nhỏ hơn, ít nhấn còi xe hơn. Và hình như du khách cũng nói khẽ, cười duyên hơn lệ thường. Thành phố đến mùa hoa tự nhiên lãng mạn lạ lùng!

  Không hiểu sao, thành phố mộng mơ này lại được soi bóng trên 3 dòng sông: Tam Kỳ, Trường Giang, Bàn Thạch và2 hồ: Phú Ninh, Sông Đầm. Mỗi khi hoàng hôn buông xuống, sông Đầm với bãi sậy, với những chiếc thuyền thúng đi đánh cá khiến cho lữ khách chỉ biết ngẩn ngơ. Đã vậy, những bầy chim ríu rít gọi nhau về tổ xao xác cả một miền yên tĩnh. Có đâu ra một đô thị lãng mạn như vầy không?

  Những dòng sông đã định hình những làng nghề; những làng nghề đã định hình tâm tính cư dân. Người ta nói, dân Quảng Nam hay cãi, nhưng lang thang quanh cái đô thị đi đâu cũng gặp sông gặp hồ này mới thấy người dân địa phương chất phác, phóng khoáng, hào sảng lạ lùng. Họ rất hay cười và kiên nhẫn giới thiệu và giải thích, nói đi nói lại cho bằng được để du khách hiểu tận tường một điều gì đó. Mà đôi khi khách phương xa cứ lơ mơ, vặn vẹo này kia. Lần hồi mới ra cái cớ sự tưởng là cãi nhau!
  Tam Kỳ còn có cả một bãi biển Tam Thanh với làng bích họa nổi tiếng lâu nay. Một làng chài be bé, xinh xinh với những bức tường vôi đầy sắc màu một thời thu hút các phượt thủ ghé đến check-in sống ảo. Đã có quá nhiều bài viết, quá nhiều hình ảnh trên báo chí, mạng xã hội về nơi này. Năm tháng dần qua, bài viết vẫn còn đó, ký ức của người viết, người chụp ảnh thì luôn mặc định với những gì lấp lánh thuở ban đầu. Trong khi đó, màu thời gian dần phủ. Cuộc sống phát triển, ắt hẳn phải có một chút đập phá, sửa sang. Vậy là, các phượt thủ lại ồ, à: Tại sao lại vậy? Làng bích họa bớt đẹp rồi?...
  Còn nhớ một câu chuyện vui hôm tháng trước. Tôi cùng nhóm bạn vác máy về Tam Thanh. Trong khi, ai cũng hăm hở, cũng đầy cảm xúc thì cái anh tài xế cứ ham nói, ham cãi. Ảnh vừa chạy vừa càm ràm: “Trời, có gì đâu mà coi, cũ hết rồi, họ xóa hết rồi. Tui nóa rồi đóa nghen. Dzìa đóa thấy dzậy rồi đừng có nóa sao tui hổng nóa trước nghen!...”. Cả đám thì thào, xứ của chả mà cái gì chả cũng chê. Cả đám xúm vô mần cho chả một trận cũng... nhẹ nhẹ thôi. Vậy mà ảnh... giận, ảnh alo, kêu người khác tới... đổi tài. Cũng may ảnh chưa chở thả cả đám xuống sông Tam Kỳ!
 

Khi lang thang mới thấy, dẫu màu thời gian có phủ một lớp bụi mờ, nhưng những bức ký họa vẫn rất sống động, vẫn có một cái hồn đầy cảm xúc. Có một vài bức tường ký họa chân dung các thành viên trong chính ngôi nhà đấy. Họ chất phác và cười thật hiền khi có du khách muốn chụp hình chung với bức ký họa mình.

  Võ Đức là một anh chàng bị câm hành nghề thợ may ở làng. Lúc tôi ghé, nhà có khách quý, Gunaz - một họa sĩ người Bồ Đào Nha. Hỏi ra mới biết, Gunaz cùng bạn gái qua VN du lịch vì muốn khám phá Hội An. Cả hai đạp xe dọc theo đại lộ ven biển, đạp mãi, đạp mãi và họ ngỡ ngàng trước một Tam Thanh đẹp nguyên sơ như cách của họ tả. Hai bạn người Bồ Đào Nha lang thang chụp từng bờ tường và cười toe toét huơ tay múa chân, dùng ngôn ngữ hình thể với dân làng Tam Thanh.