C2

-Vitamin là hợp chất hữu cơ có trong thức ăn với một liều lượng nhỏ nhưng cần thiết cho sự sống

-Lượng vitamin cần cho mỗi người là rất ít, chỉ vài miligam trong một ngày và tùy loại vitamin.

-Cơ thể  người và động vật không thể tổng hợp được vitamin mà phải lấy từ thức ăn.

-Vitamin được xếp thành hai nhóm là

+Nhóm tan trong dầu, mỡ: A, D, E, K

+Nhóm tan trong nước: C, B₁, B₂, B₆, B₁₂

-Các vitamin khác nhau tham gia cấu trúc của nhiều hệ enzim khác nhau do đó có vai trò khác nhau đối với cơ thể

Loại vitaminVai trò chủ yếu  Nguồn cung cấp

 Vitamin A

Nếu thiếu sẽ làm biểu bì thiếu bền vững, dễ nhiễm trùng, giác mạc của mắt khô, có thể dẫn tới mù loà.

Bơ, trứng, dầu cá. Thực vật có màu vàng, đỏ, xanh thẫm chứa nhiều caroten là chất tiền vitamin A.

Vitamin D

Cần cho sự trao đổi Canxi,, phôtpho. Nếu thiếu trẻ em sẽ mắc bệnh còi xương, người lớn sẽ bị  loãng xương

Bơ, trứng, sữa, dầu cá. Là vitamin duy nhất được tổng hợp ở da dưới ánh nắng mặt trời

Vitamin E

Cần cho sự phát dục bình thường. Chống lão hoá, bảo vệ tế bào.

Gan, hạt nảy mầm, dầu thực vật…

Vitamin C 

Chống lão hoá, chống ung thư. Thiếu sẽ làm mạch máu giãn, gây chảy máu, mắc bệnh

xcobut.

Rau xanh, cà chua, quả tươi. 

 Các vitamin nhóm BB1

Tham gia quá trình chuyển hoá. Thiếu sẽ mắc bệnh tê phù, viêm dây thần kinh.

Có trong ngũ cốc, thịt lợn, trứng, gan.

 B2

Nếu thiếu sẽ gây viêm loét niêm mạc

Có trong gan, thịt bò, trứng, hạt ngũ cốc.

B6

Nếu thiếu sẽ gây viêm da, suy nhược.

Có trong lúa gạo, cà chua, ngô vàng, cá hồi, gan.

B12

Nếu thiếu sẽ gây viêm da, suy nhược.

Có trong gan cá biển, sữa, trứng, phomat, thịt.

-Vitamin rất cần cho cơ thể nhưng chỉ cần cung cấp một lượng nhỏ, nếu cung cấp quá nhiều sẽ gây hậu quả xấu cho sự phát triển của cơ thể.

C3

Muối khoáng

-Muối khoáng là thành phần quan trọng của tế bào, đảm bảo cân bằng áp suất thẩm thấu và lực trương của tế bào, tham gia vào thành phần cấu tạo của nhiều enzim đảm bảo cho quá trình trao đổi chất và năng lượng.

Tên muối khoángVai trò chủ yếu Nguồn cung cấp 

 Natri và Kali

Là thành phần quan trọng trong dịch nội bào trong nước mô,huyết tương.Tham gia các hoạt động trao đổi của tế bào và hoạt động co cơ, hình thành và dẫn truyền xung thần kinh.

Có trong muối ăn.Có nhiều trong tro thực vật

Canxi

Là thành phần chính  trong xương, răng. Có vai trò quan trọngtrong hoạt động của cơ,quá trình đông máu, trong phân

chia tế bào, trao đổi glicôgen và dẫn truyền xung thần kinh.

Cơ thể chỉ hấp thụ canxi khi có mặt vitamin D .Có nhiều trong sữa, trứng , rau xanh

Sắt

Là thành phần cấu tạo của hêmôglôbin trong hồng cầu

Có trong thịt, cá, gan,trứng, các loại đậu

Iốt

Là thành phần không thể thiếu  của hoóc môn tuyến giáp. 

Có trong  đồ ăn biển, dầu cá, rau trồng trên đất nhiều iốt, muối iốt

Lưu huỳnh

Là thành phần cấu tạo của nhiều hoócmôn và vitamin

Có nhiều trong thịt bò, cừu, gan, cá, trứng, đậu

Kẽm

Là thành phần của nhiều enzim. Cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể và hàn gắn vết thương.

Có trong nhiều loại thức ăn, đặc biệt là thịt.

Phốt pho

Là thành phần cấu tạo của nhiều enzimCó nhiều trong thịt, cá

*Sắt cần cho sự tạo thành hồng cầu và tham gia quá trình chuyển hóa. Vì vậy, bà mẹ mang thai cần được bổ sung chất sắt để thai phát triển tốt. người mẹ khỏe mạnh.

C4

*Trụ não

- Trụ não gồm 3 bộ phận:

+ Não giữa gồm cuống não ở mặt trước và củ não sinh tư ở mặt sau.

+ Cầu não.

+ Hành não.

- Cấu tạo của trụ não: chất trắng (bên ngoài) và chất xám (bên trong).

+ Chất trắng là các đường liên lạc dọc, nối tủy sống với các phần trên của não và bao quanh chất xám.

+ Chất xám ở trụ não tập trung thành nhân xám (trung khu thần kinh nơi xuất phát các dây thần kinh não).

- Có 12 đôi dây thần kinh não, chia thành 3 loại:

+ Dây cảm giác.

+ Dây vận động.

+ Dây pha.

- Chức năng của trụ não.

+ Chất xám điều khiển, điều hòa hoạt động của các nội quan (hoạt động tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa).

+ Chất trắng làm nhiệm vụ dẫn truyền, bao gồm các đường dẫn truyền lên (cảm giác) và đường dẫn truyền xuống (vận động).

*Tiểu não

- Vị trí: nằm ở phía sau trụ não.

- Thành phần chất trắng và chất xám.

+ Chất xám làm thành lớp vỏ tiểu não và các nhân.

+ Chất trắng nằm ở phía trong, là các đường dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân với các phần khác của hệ thần kinh.

- Chức năng: điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể.

*Não trung gian

- Vị trí: nằm giữa trụ não và đại não.

- Thành phần gồm đồi thị và vùng dưới đồi.

- Chức năng:

+ Đồi thị là trạm cuối cùng chuyển tiếp của tất cả các đường dẫn truyền cảm giác từ dưới đi lên.

+ Nhân xám nằm ở vùng dưới đồi là trung ương điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.

*Người say rượu chân nam đá chân chiêu là do rượu đã ngăn cản, ức chế sự dẫn truyền qua xináp giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não. Tiểu não không điều khiển được các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể một cách chính xác, nên người say rượu bước đi không vững.