Tôi đi học là một trang hồi ức của Thanh Tịnh, là trang văn đầy chất thơ kỉ niệm ngày tựu trường thời thơ ấu. Nói khơi gợi tâm hồn, kí ức ngày cắp sách đến trường của mỗi chúng ta. Tôi đi học là tiếng lòng man mác, bâng khuâng của một thời để thương, để nhớ và yêu quý vô cùng. Trừ những cuộc đời bất hạnh, chúng ta hầu như ai cũng có một kỉ niệm của tuổi học trò, nhất là buổi tựu trường đầu tiên

Câu chuyện được tái hiện qua sự hồi tưởng của tác giả đồng thời cũng là nhân vật Tôi. Bằng biện pháp nghệ thuật kể chuyện kết hợp miêu tả, truyện đã diễn tả dòng cảm xúc của nhân vật, tức là cái tôi trữ tình, rất trong trẻo, sinh động về ngày đầu tiên đi học.

 Từ thực tại của đất trời cuối thu với những cơn gió, với lá rụng và mấy bàng bạc trôi, tất cả hình ảnh đẹp đó đã gợi nhắc tác giả nhớ về dĩ vãng, về “những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường”.  Dòng cảm xúc được nhân vật tôi cảm nhận theo trình tự thời gian với sự xoay vòng của kí ức và tâm trạng.  Trước hết đó là cái háo hức khi cảm tưởng trong nhân vật là mình như đã lớn lên, trang trọng và đứng đắn hơn lúc trên con đường theo mẹ đến trường. Nhìn ngắm cảnh vật xugn quanh, lòng tôi biến đổi không nguôi trogn tâm trạng với vô vàn xúc cảm. Cậu bé háo hức thử nghiệm là người lớn trong nhiệm vụ muốn tự cầm bút thước hay so sánh với mình khi xưa nô đùa nghịch ngợm thì nay đứng đắn, trang trọng. Để rồi, sự lây lan của cái hồi hộp cũng tới khi cậu đến trường. Hình ảnh tôi e sợ mà nép vào lòng mẹ sao mà thân quen đến thế! Tôi trưởng thành của ít phút trước thì nay  lúng túng, xúc động khi nghe tiếng trống trường vang lên. Ta làm sao có thể quen hình ảnh em nhỏ cảm thấy ngơ ngác khi nghe ông đốc gọi đến tên mình. Phút giây xa mẹ khiến lòng tôi chìm trong những hoang mang và xúc cảm vô cùng vô tận. Xa mẹ, tôi tự mình đứng lên trong những bước di dẫu chệnh choạng. Buổi học đầu tiên, vị trí ngồi, người bạn ngồi quanh, tất cả vừa quen mà vừa lạ khiến lòng người xốn xang. Những dòng chữ của kí ức mang tên tôi đi học đã mở ra như vậy trong niềm thương và nỗi nhớ. Tóm lại, tâm trạng của nhân vật tôi trong Tôi đi học là tâm trạng biến đổi với vô vàn xúc cảm  và khiến bạn đọc thêm thấu hiểu, thêm trân trọng ngày tựu trường đầu tiên!