Đến với 6 câu thơ đầu của tác phẩm "Truyện Kiều" là những dòng thơ Nguyễn Du vẽ lên khung cảnh thiên nhiên xung quanh lầu Ngưng Bích: 

"Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân

  Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

  Bốn bề bát ngát xa trông

  Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

  Bẽ bàng mây sớm đèn khuya

  Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng" 

Từ "khóa xuân" ở câu thơ thứ nhất được dùng thật đẹp nhưng nó lại phản ánh hiện thực phũ phàng: Thúy Kiều đang bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích. Không gian xung quanh lầu hoang vắng, rợn ngợp. Dưới đêm trăng, trên đầu cao, Kiều nhìn ra xa chỉ thấy một dãy núi mờ xa, một cồn cát trải dài, bụi đường gió cuốn bụi bay mù mịt. Câu thơ thứ ba "Bốn bề bát ngát xa trông", từ nào cũng gợi cái dài, cái xa, cái rộng gợi ta hình dung lầu Ngưng Bích như đang chơi vơi giữa mênh mông trời đất. Khung cảnh thiên nhiên xung quanh có thể là cảnh thực. Song cũng có thể chỉ mang tính ước lệ nhưng dù thật hay ước lệ thì nhấn mạnh hoang vắng cuả cảnh là Nguyễn Du muốn nhấn mạnh tâm trạng cô đơn tuyệt đối của Kiều. Nàng hoàn toàn bị cách ly với cuộc sống con người. Vì vậy, tháng này trôi qua dòng thời gian tuần hoàn khép kín, Kiều sống trong tâm trạng bẽ bàng, xấu hổ, tủi nhục. Sáng làm bạn với áng mây buổi sớm, tối làm bạn với ngọn đèn canh khuya - những sự vật vô tri, vô giác không cùng nàng tâm sự, sẻ chia khiến cuộc đời Kiều ngày một mòn mỏi, không sức sống, niềm tin. Trong suốt những ngày tháng ấy tâm trạng của nàng như được chia đôi: nửa gửi trong cảnh, nửa nghĩ đến tình.

Trong Truyện Kiều, sáu câu thơ đầu của đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích" đã khẳng định hoàn cảnh tội nghiệp và số phận của Kiều sau khi bán mình chuộc cha. Đầu tiên, sáu câu thơ mở đầu này là những câu thơ đong đầy tâm trạng của Kiều. Người đọc thấy được hoàn cảnh đáng thương của câu từ ngay câu thơ đầu "Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân". Cụm từ "khóa xuân" không chỉ cho thấy sự giam lỏng của Kiều ở chốn thanh lâu mà còn như ẩn dụ cho việc tuổi xuân tươi đẹp của Kiều đang trôi đi tại chốn khổ đau này. Từ trên lầu cao, trước mặt, nàng cảm nhận được một không gian mênh mông rợn ngợp. Xa xa là dãy núi, có tấm trăng gần, hai bên bờ là cồn cát bụi mù bay. Chỉ có lầu Ngưng Bích hoàn toàn khép kín đang giảm lòng một thân phận mỏng manh đơn côi đang đối mặt với thiên nhiên rộng lớn vô cùng. Một mình đối diện với "mây sớm đèn khuya" khiến Kiều đau khổ đến tủi nhục bẽ bàng cho số phận ba chìm bảy nổi của mình: "Bẽ bàng mây sớm đèn khuya/ Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng". Vòng thời gian luẩn quẩn một chu kỳ mây sớm đèn khuya khiến cho Kiều tan nát cõi lòng "chia tấm lòng" mà đau khổ vì hoàn cảnh đáng thương của chính mình. Dường như, tuổi thanh xuân của nàng đang trôi đi ở chốn thanh lâu, cho thấy một hoàn cảnh đáng thương đối mặt với thiên nhiên rộng lớn. Ngày ngày, thời gian trôi qua, vòng luẩn quẩn thời gian như giam hãm nàng, khiến cho nàng đau khổ, lẻ loi và tuyệt vọng về cuộc đời của mình. Tóm lại, sáu câu thơ đầu đã thể hiện chân thực và sâu sắc hoàn cảnh đáng thương và số phận tội nghiệp của Kiều.