Người nông dân qua bài “Tức nước vỡ bờ” và “lão Hạc” có số phận vô cùng đau thương nhưng trong họ vẫn luôn sáng ngời phẩm chất tốt đẹp.  SỐ phận đau thương ấy được tái hiện trong trang văn chân thực vô cùng. Đó là lão Hạc khốn khổ phải bán chó, phải ăn bả chó và tìm đến cái chết để giữ gìn mảnh vườn cho người con trai đi đồn điền cao su mà biệt tăm biệt tích. Đó là chị Dậu nhà nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh chẳng có cái ăn và phải bán cho, bán con. Ta thương vô cùng cho tình cảnh khốn đốn của người nông dân Việt Nam. Cuộc đời họ dường như chẳng có một chút gì mang tên niềm tin, hạnh phúc mà chỉ là những đau thương nối liền. Song họ vẫn giữ cho mình phẩm chất tốt đẹp. Đó là những người nông dân cùng đường nghèo khổ nhưng vẫn cố gắng từng chút giành lấy sự sống. Người nông dân lương thiện còn là người giàu tình thương và đức hi sinh. Ở họ, ta cảm động câu chuyện tình gia đình, tình người. Người nông dân dẫu bị hoàn cảnh đẩy đưa nhưng không bao giờ đánh mất mình. 

Người nông dân trong xã hội cũ tiềm tàng một sức mạnh của tình cảm, một sức mạnh phản kháng chống lại áp bức, bốc lột. Đoạn trích Tức nước vỡ bờ và truyện ngắn Lão Hạc được sáng tác theo phong cách hiện thực, phản ánh cuộc đời và tính cách của người nông dân trong xã hội cũ. Họ là người sống khổ cực vì bị áp bức bóc lột nặng nề, phải chịu sưu cao thuế nặng. Cuộc sống của họ lâm vào cảnh bần cùng, bế tắc. Tuy vậy, họ có những phẩm chất đáng quý là trong sạch, lương thiện, giàu tình thương yêu. Họ quyết liệt phản kháng hoặc thậm chí dám chọn cái chết để giữ gìn phẩm chất trong sạch của mình.