~ gửi bạn ~

--

`->`

`•` Ông Giáo nghĩ cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn bởi lẽ: trong hoàn cảnh khốn cùng con người vẫn giữ được phẩm chất trong sạch của mình (Đây là lúc ông Giáo nhận ra mình đã hiểu lầm Lão Hạc`,` tưởng lão vì miếng ăn mà theo gót Binh Tư làm điều xấu)

`•` Đáng buồn theo một nghĩa khác: nghĩa là con người có nhân cách cao đẹp như Lão Hạc nhưng lại không được sông, phải chịu một cái chết đau đớn, khỏ sở, phải chết trong sự nghi ngờ của những người xung quanh `.`

Khi chứng kiến cảnh lão Hạc chết vật vã,đau đớn,ông giáo đã nghĩ"Không!Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn,hay vẫn đáng buồn nhưng buồn theo một nghĩa khác".Câu nói ấy tuy ngắn gọn những đã bộc lộ mọi tâm trạng,suy tư của ông giáo."Không,cuộc đời chưa hẳn đáng buồn"có nghĩa là chưa đáng buồn bởi lão Hạc không như lời Binh Tư nói,lão vẫn giữ trọn luông tâm trong sạch,thánh thiện."Nhưng buồn theo một nghĩa khác" là lão Hạc đã mất,người bạn tri kỉ của ông giáo đã không còn.Đáng buồn hơn là ông giáo đang tự buồn bã,đau thương cho chính bản thân mình.Ông giáo là người trí thức nghèo có học thức,có chữ nghĩa,nhưng cũng không thể cứu vớt một người nông dân nghèo như lão Hạc.Xã hội đã bị cái đói,cái khổ bao trùm,không thể xua tan được.