ASEAN là một phần bản sắc của đất nước Thái LanTANEE SANGRAT07/08/2020 17:00Theo dõi TGVN trênĐại sứ Thái Lan tại Việt NamBaoquocte.vn. TGVN. Là một trong những thành viên sáng lập, ASEAN đã và sẽ tiếp tục là trụ cột chính, là hòn đá tảng trong chính sách đối ngoại của Thái Lan. Thậm chí người ta có thể nói rằng ASEAN là một phần bản sắc của đất nước Thái Lan.Việt Nam và Thái Lan trao đổi về công tác kiều bào ở nước ngoàiĐại sứ Thái Lan tại Việt Nam: Kỳ vọng cao vào Việt NamĐại sứ Thái Lan tại Việt Nam Tanee Sangrat. (Nguồn: ĐSQ Thái Lan tại Việt Nam)   

Năm nay đánh dấu tròn 25 năm kỷ niệm ngày Việt Nam trở thành thành viên của ASEAN. Thái Lan là thành viên của tổ chức này hơn 50 năm, tôi cho rằng có thể nói một cách an toàn rằng ASEAN đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng nhất trong chính sách đối ngoại của Việt Nam cũng như của Thái Lan hay các nước thành viên ASEAN khác.

Trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh cùng căng thẳng khu vực gia tăng, nhu cầu cấp thiết là tìm một giải pháp hòa bình lâu dài ở Đông Nam Á. Cần có động lực gắn kết nỗ lực của chúng ta, hình thành một cơ chế hợp tác nhằm loại bỏ sự hỗn loạn và mất lòng tin. Vì thế, vào tháng 8/1967 ASEAN đã ra đời.

Thái Lan đóng vai trò tích cực trong ASEAN ngay từ những ngày đầu tiên. Là một trong những thành viên sáng lập, ASEAN đã và sẽ tiếp tục là trụ cột chính, là hòn đá tảng trong chính sách đối ngoại của Thái Lan. Thậm chí người ta có thể nói rằng ASEAN là một phần bản sắc của đất nước Thái Lan.

Phát biểu của Tiến sĩ Thanat Khoman trong sự kiện thành lập ASEAN tháng 8/1967 khái quát rõ vai trò của ASEAN trong chính sách đối ngoại của Thái Lan từ những ngày đầu tiên, đó là “Những gì chúng ta quyết định hôm nay chỉ là một khởi đầu nhỏ của những gì chúng ta hy vọng sẽ là những thành tựu lâu dài và tiếp nối mà chính chúng ta, những người sẽ tham gia cùng chúng ta sau này và các thế hệ sau, có thể tự hào”.

Tin liên quanChuyên gia Thái Lan phân tích “nội hàm” Chủ đề ASEAN 2020

Từ ngày thành lập ASEAN, Thái Lan rất coi trọng tăng cường hợp tác trong các khuôn khổ của ASEAN để xây dựng lòng tin giữa các nước thành viên ASEAN cũng như thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Chúng tôi cố gắng hết mình để đóng góp vào quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN.

Kể từ khi Thái Lan hoàn thành nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN vào năm ngoái với chủ đề “Thúc đẩy quan hệ Đối tác về sự bền vững”, chúng tôi đã thúc đẩy những gì ASEAN có thể mang lại lợi ích cho chúng ta trên mọi phương diện, từ phát triển bền vững, kết nối, thuận lợi hóa thương mại tới hợp tác biển, quân y hay an ninh mạng.

ASEAN đã trải qua một chặng đường dài. Hơn 53 năm qua, ASEAN là diễn đàn cho các thành viên tăng cường tình hữu nghị, thúc đẩy hội nhập kinh tế và xử lý thách thức chung. Trong năm 2020, kỳ vọng ASEAN trở thành một cộng đồng hòa bình, ổn định và thịnh vượng cho các thành viên, người dân đang cao hơn bao giờ hết.

Đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang lan rộng, phá vỡ tăng trưởng và phát triển của khu vực và trên thế giới, đây cũng là cơ hội để chúng ta đoàn kết hơn, củng cố quyết tâm của mình đối để giải quyết thách thức hiện tại và tương lai.

Ưu tiên của Việt Nam trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020, đặc biệt là tăng cường đoàn kết của ASEAN, nâng cao năng lực thể chế, tính hiệu quả của ASEAN là định hướng đúng ngay cả trước đại dịch hay vào thời điểm nhu cầu gia tăng hợp tác khu vực bắt đầu.

Quản lý hiệu quả cơ hội và thách thức của ASEAN sẽ giúp hài hòa hóa quy tắc, quy định về thương mại của quốc gia với quốc tế, thúc đẩy tương đồng giữa văn hóa truyền thống và khu vực, giúp kiểm soát và ngăn ngừa dịch bệnh truyền nhiễm hiện nay và trong tương lai.

Covid-19 hay bất kỳ bệnh dịch khác trong tương lai, đã khiến chúng ta nhận thức rõ rằng bất kỳ điều gì xảy ra với thế giới hôm nay đều có quy mô lớn hơn một cuộc khủng hoảng y tế công cộng. Nỗ lực chung ở tầm khu vực là cách duy nhất vượt qua thách thức xuyên biên giới này.

Chúng ta cần ASEAN “gắn kết và chủ động thích ứng” để cùng nhau đẩy nhanh khôi phục kinh tế sau Covid-19, nắm bắt cơ hội là một trong những thị trường lớn nhất thế giới nhờ thúc đẩy thương mại và đầu tư nội khối.

Chúng ta cần ASEAN tăng cường hợp tác với các cường quốc, các đối tác đối thoại, với các tổ chức khu vực và quốc tế. Nhờ tăng cường hợp tác, ASEAN càng có thể củng cố vai trò trung tâm của mình.

Không thể phủ nhận rằng còn nhiều việc phải làm để thúc đẩy, củng cố tính thống nhất, bản sắc và các cơ chế quản lý của ASEAN. Thái Lan nhận thức được tầm quan trọng của tiến trình xây dựng Cộng đồng bền vững về mọi mặt, đặc biệt là các khía cạnh có liên quan đến sự thịnh vượng của người dân hay chất lượng sống cao hơn.

Tôi cho rằng chúng ta phải chuẩn bị cho khu vực tăng trưởng toàn diện hơn trong sản xuất và kinh doanh trong tương lai, những ngành sử dụng công nghệ tiên tiến và sáng tạo, cũng như những ngành sẽ tạo phát triển đột phá trong nông nghiệp hay dịch vụ truyền thống sử dụng công nghệ thông minh và tri thức.

Bằng phương pháp tiếp cận này, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững có thể đồng hành trong khu vực của chúng ta, và bằng cam kết cùng hợp tác chặt chẽ, tôi tin rằng chúng ta sẽ sớm xây dựng được một cộng đồng thực sự gắn kết, cân bằng hơn, lấy người dân làm trung tâm.

Mặc dù vừa trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực (năm 1997, mà Thái Lan lại là nước đi đầu) chưa thực sự trở về bình phục mà các nhà hoạch định chính sách của Thái Lan đã có những quyết tâm rất đáng lưu ý. Chúng tôi xin được nhắc lại những quyết tâm đó như sau:

Các trung tâm nghiên cứu đối ngoại thuộc hai trường đại học lớn ở Thái Lan (Thăm-ma-xạt hay Chụ-la-lông-kon) đều lần lượt đề xuất chính sách đối ngoại của Thái Lan trong thế kỷ XXI sẽ phải đặt nền tảng cho một thế giới mới đang phát triển trong khu vực. Đó là “sự quản lý khu vực”; Chính sách của Thái Lan về lâu dài có thể sẽ trở lại những mục tiêu quan trọng về đối ngoại mà thời kỳ kinh tế bùng nổ Thái Lan đã từng có tham vọng, gồm:

1- Biến Thái Lan thành “trung tâm”, thành “lãnh đạo”, thành “số 1” trong khu vực Đông Nam Á, cả về quân sự, an ninh, chính trị, kinh tế, nhân quyền và trở thành “nhà lãnh đạo tư tưởng”, trung tâm văn hoá, văn minh của khu vực.

2- Trở thành “cầu nối” quan hệ giữa các siêu cường vốn từng có vai trò quan trọng của Thái Lan trong quá khứ. Thái Lan có trong tay các “con bài” Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản. Thái Lan có mối quan hệ chặt chẽ với ba siêu cường này, không có nước nào trong khu vực có được vị thế đó như Thái Lan. Do đó, trong thế kỷ XXI, Thái Lan có thể phát triển thành nước hàng đầu ở Châu Á, thậm chí thành nước hàng đầu của thế giới.⁽¹⁾ Xét trên góc độ này Thái Lan cũng có thể trở thành “một cực quyền lực” ở Châu Á.⁽²⁾

Đúng vậy, Thái Lan có quyền hy vọng về những quyết tâm mà mình đã đặt ra. Đúng như nhận xét của các nhà hoạch định chính sách Thái Lan, sở dĩ Thái Lan có thể làm được những gì mình muốn là do Thái Lan có được những “con bài” mà các nước khác trong khu vực khó mà có được: Đó là mối quan hệ gắn bó rất chặt chẽ trong truyền thống với Mỹ và Nhật Bản; đó là mối quan hệ mới rất đáng tin cậy với Trung Quốc vốn có được do “thời vận may mắn” đã trao tặng cho Thái Lan. Để khẳng định thêm điều này chúng tôi xin dẫn lược những mối quan hệ của Thái Lan với ba siêu cường trên đây.