- Nhà Nguyễn đã xây dựng bộ máy quân chủ chuyên chế thống nhất,xây dựng thành trì ở kinh đô Phú Xuân.Vua trực tiếp điều hành mọi công việc hệ trọng ở  trung ương đến địa phương.

 - Ban hành bộ Hoàng triều luật lệ (Luật Gia Long).

 - Chia nước thành 30 tỉnh và một phủ trực thuộc(Thừa Thiên).

 - Củng cố quân đội gồm nhiều binh chủng.

Sau khi chiếm được Quy Nhơn (tháng 6 - 1801), Nguyễn Ánh đánh thẳng ra Phú Xuân. Nguyễn Quang Toàn phải chạy ra Bắc Hà. Khoảng giữa năm 1802, Nguyên Ánh huy động nhiều cánh quân thuỷ - bộ đồng thời tiến ra Bắc.

1. Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền.

- Tháng 6 - 1801:

+ Nội bộ Tây Sơn suy yếu => Nguyễn Ánh đem quân tiến đánh Tây Sơn.

+ Nguyễn Ánh đánh thẳng ra Phú Xuân => Nguyễn Quang Toản chạy ra Bắc Hà.

- Năm 1802: 

+ Nguyễn Ánh lần lượt đánh chiếm vùng đất từ Quảng Trị đến Nam Định và tiến thẳng Thăng Long. Quang Toản bị bắt, chấm dứt thời Tây Sơn.

+ Nguyễn Ánh đặt niên hiệu Gia Long, chọn Phú Xuân làm kinh đô, lập ra triều Nguyễn.

=> Chế độ quân chủ chuyên chế được lập lại. Vua trực tiếp nắm mọi quyền hành từ trung ương đến địa phương.

- Năm 1815: Ban hành "Hoàng triều luật lệ" (luật Gia Long).

- Từ năm 1831 đến 1832: cả nước được chia thành 30 tỉnh và 1 phủ Thừa Thiên.

- Quân đội:

+ Gồm nhiều binh chủng.

+ Được xây dựng với một hệ thống thành lũy vững chắc ờ các tỉnh.

- Về đối ngoại:

+ Thần phục nhà Thanh.

+ Khước từ mọi quan hệ với các quốc gia phương Tây.