Ngay từ khi chưa thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam, Bác rất quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng thiếu niên, nhi đồng - một lớp người mới cho đất nước, cho dân tộc, trong thư Bác gửi Ủy ban Trung ương Đội Thiếu niên tiền phong Liên Xô ngày 22/7/1926 có đoạn “Chúng tôi có tại đây (Quảng Châu - Trung Quốc) một nhóm thiếu niên Việt Nam. Các em từ 12 đến 15 tuổi. Đó là những thiếu nhi cộng sản đầu tiên của nước Việt Nam, bị chủ nghĩa đế quốc Pháp áp bức và ở đó mọi việc giáo dục điều bị cấm. Các em đã để cha mẹ ở nhà cách hàng nghìn ki-lô-mét để bí mật đến Trung Quốc. Nhiều em có cha mẹ bị người Pháp bắt giam vì các em bỏ nhà đi ra nước ngoài, như những người cách mạng. Lúc chúng tôi nói với các em về cách mạng Nga, về Lê - nin và về các bạn những chiến sĩ Lê - nin - nít nhỏ tuổi thì các em rất sung sướng và đòi sang với các bạn học tập với các bạn và để trở thành như các bạn - những chiến sĩ Lê - nin - nít nhỏ tuổi”.

     Khi cách mạng Tháng Tám thành công, sự quan tâm giáo dục của Bác đối với thiếu niên nhi đồng lại càng thường xuyên, sâu sắc. Nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn, ngày hội, ngày Tết Trung thu... Bác lại viết thư gửi cho các cháu thiếu niên nhi đồng, đều quán triệt tinh thần thiếu niên nhi đồng phải yêu nước, yêu đồng bào, chăm học, chăm lao động, đoàn kết tốt...

     Ngày 19/4/1960, Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam có chỉ thị về việc kỉ niệm ngày 15/ 5 và thực hiện 10 điều ghi nhớ cho thiếu niên tiền phong trong nhà trường. 10 điều ghi nhớ này dựa vào nội dung của bức thư Bác Hồ gửi thiếu, niên nhi đồng. Tuy vậy, Bác đã bảo: “Sao nhiều như vậy, các cháu khó nhớ cần gọn lại”. Ngay sau đó, Bác có thư gửi thiếu niên, nhi đồng toàn quốc nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Việt Nam ( 15/5/ 1961) trong đó có đoạn: “Các cháu cũng tham gia đấu tranh, bằng cách thực hiện mấy điều sau đây:

Yêu tổ quốc, yêu đồng bào

Học tập tốt, lao động tốt

Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt

Giữ gìn vệ sinh

Thật thà dũng cảm”

     5 năm sau, nhân kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Đội ( 15/5/1966) tại nhà hát lớn Hà Nội, Bác Hồ đến dự. Gặp các cháu thiếu niên, nhi đồng. Bác hỏi các cháu có nhớ 5 điều Bác dạy không. Rồi trong phần thưởng của Bác Hồ là Sổ tay phát cho học sinh giỏi, trang đầu có ảnh Bác quàng khăn đỏ cho thiếu nhi, tiếp đó là 5 điều Bác dạy nguyên văn :

Yêu tổ quốc, yêu đồng bào

Học tập tốt, lao động tốt

Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt

Giữ gìn vệ sinh thật tốt

Khiêm tốn thật thà dũng cảm

     Cuối trang còn có lời của Bác: Chống Mỹ cứu nước, ta nhất định thắng, địch nhất định thua.

     Như vậy 5 điều Bác Hồ dạy năm 1966 có thêm 2 từ “thật tốt” và “khiêm tốn”. Bác gải thích: “Yêu đồng bào tức là trong đó có yêu cha mẹ chú bác, cô, dì, ông bà, cô giáo, thầy giáo ... Yêu Tổ quốc có nhiều khía cạnh, trong đó có ý là phải ghét đế quốc và ghét ai chống lại Tổ quốc, nhân dân ta”.

     Mùa hè năm 1961, từ 22/6 đến 11/7 được phép của Bác Hồ cuộc triển lãm “Thiếu nhi với 5 điều Bác Hồ dạy” đã được tổ chức tại phủ Chủ tịch. Nội dung chính của cuộc triển lãm này là những bức tranh các em tự vẽ, quyển vở, đồ dùng học tập trực quan và các hiện vật khác do tự tay các em làm, một số tượng, ảnh anh Kim Đồng, Lý Tự Trọng ... được sắp xếp trưng bày giới thiệu thành tích của thiếu nhi thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy. Trước ngày khai mạc, chiều 21/6/1961, Bác cùng các đồng chí ở Bộ Giáo dục, Trung ương Đoàn ... kiểm tra lại sự chuẩn bị lần cuối cùng. Bác bảo phải sắp xếp lại hiện vật và tranh ảnh cho vừa tầm các cháu nhi đồng để cho các cháu có thể xem rõ và yêu cầu các bộ phận như y tế, giải khát, văn nghệ, giao thông chuẩn bị chu đáo để phục vụ cho các cháu được tốt.

     5 điều Bác Hồ dạy đã trở thành bài học sâu sắc cho các em thiếu nhi đến tận hôm nay. Học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy là điều kiện cần thiết để các em trở thành con ngoan, trò giỏi, xứng đáng với vai trò là người chủ tương lai của đất nước.

Có một lần tôi đã không hoàn thành tốt nhiệm vụ trực nhật của mình, ấy vậy mà tôi không những không bị phê bình mà còn được biểu dương nữa. Chắc hẳn các bạn rất tò mò “tại sao lại thế?”, phải không nào? Tôi sẽ kể các bạn nghe.

Hôm ấy, thứ năm, trời mưa dầm dề. Tôi thấy thật xui xẻo vì đúng hôm tôi phải đến sớm trực nhật. Tôi mặc áo mưa, xắn quần đến đầu gối, chần thấp chân cao bước trên con đường nhão nhoét đầy bùn đất, ổ voi ổ gà sũng nước. Chợt tôi nhìn thấy từ xa một bà cụ gầy yếu xiêu vẹo chống chiếc gậy dò dẫm từng; bước một, người như muốn đổ. Tôi vội đi lại chỗ cụ, lễ phép hỏi:

– Thưa bà, bà có việc gì mà lại đi giữa trời mưa thế này ạ?

Bà cụ nhìn tôi, móm mém cười:

– À, đứa con gái của bà ở làng bên bị ốm. Bà lo quá nên sang xem sao.

Đúng như mẹ tôi dạy, hạnh phúc luôn đến khi ta làm việc tốt

Tôi ái ngại nhìn con đường phía trước. Từ đây sang làng bên dễ đến hai cây số, liệu bà cụ có thể sang tới nơi? Ngần ngại một lúc, tôi nói với bà:

– Bà ơi, đường từ đây sang làng bên xa lắm. Hay bây giờ, bà vịn vào tay cháu, cháu đưa bà sang làng bên nhé!

Bà cụ mừng rỡ:

– Bà cũng đang lo, đường trơn quá, lỡ ngã thì khổ lắm. May quá, có cháu giúp bà rồi.

Thế là hai bà cháu tôi, bà vịn cháu, cháu đỡ bà cùng “dắt” nhau đi. Trời sáng dần, một số anh chị học sinh cũng đang trên đường tới trường. Có anh chị còn vô lễ, lấn đường của bà cháu tôi.

Trời mỗi lúc một mưa to, gió mỗi lúc một thổi mạnh. Thấy bà cụ co ro, răng đập vào nhau lập bập, tôi biết là bà đang lạnh. Bà lẩm bẩm: “Thời tiết thế này chỉ tội con người thôi”. Tôi vội dừng lại, cởi áo khoác của mình ra choàng lên người bà cụ. Bà tấm tắc khen:

– Cháu thật ngoan ngoãn, hiếu hạnh.

Dần dần, hai bà cháu cũng tới được làng bên. Bà cảm ơn tôi mãi. Đợi bà vào làng rồi, mặc trời mưa, tôi ba chân bốn cẳng chạy tới lớp. Muộn gần nửa tiếng. May quá, bạn Hà cùng bàn đã trực nhật giúp tôi, Cô giáo phê bình:

– Hôm nay bạn Dương đã không hoàn thành nhiệm vụ trực nhật của mình lại còn đi học muộn.

Tôi liền đứng dậy, xin phép cô kể lại nguyên nhân đi học muộn để cô và các bạn nghe. Cô giáo và cả lớp hiểu ra mọi chuyện cô không phê bình tôi nữa mà còn biểu dương:

– Bạn Dương tuy đi học muộn nhưng đã làm được một việc tốt, thật đáng khen. Cô sẽ đề nghị nhà trường khen thưởng. Thôi, chúng ta tiếp tục bài học.

Tuy hơi mệt nhưng tôi cảm thấy rất vui vì đã làm được một việc tốt. Đúng như mẹ tôi dạy, hạnh phúc luôn đến khi ta làm việc tốt.

dsadsa