Hai câu thơ mở đầu đã khẳng định chí làm trai khi sống trên đời này cần phải hiên ngang, bất khuất:

Hình ảnh một con người hiện lên giữa nhà tù Côn Lôn thật hiên ngang, trong tư thế ngẩng cao đầu. Dù bị giam cầm, bị khổ sai nhưng vẫn "lừng lẫy", công việc đập đá nặng nhọc, vất vả nhưng đối với người chiến sĩ cách mạng nó chỉ là việc "con con". Người tù bỗng trở nên hùng vĩ, to lớn, mang tầm vóc vĩ đại.

Như vậy ngay từ đầu bài thơ, tác giả như ném một tiếng thét, tiếng lòng đầy sức sống vào giữa chốn ngục tù tăm tối; khắc họa thành công người con cách mạng. Đây cũng chính là cảm hứng chính của bài thơ.

Hành động đập đá được Phan Châu Trinh tái diễn rất chân thực, sinh động và không kém phần hào hùng. Nhịp thơ cứ thể dãn ra, dồn dập:

Một loạt động từ mạnh xuất hiện liên tiếp trong hai câu thơ đã đặc tả sự mạnh mẽ, dứt khoát của người tù cách mạng. Việc đập đá chỉ là việc thường tình. Hình ảnh ước lệ "năm bảy đống", "mấy trăm hòn" mang ý nghĩa phóng đại thể hiện sức mạnh phi thường, không thể địch nổi của người anh hùng cách mạng.

Cá tính mạnh mẽ, hiên ngang của người chiến sĩ ấy không chỉ dừng lại ở đó mà còn được tác giả tái hiện qua khí phách:

Giữa nơi đất khách quê người, tù ải khổ sai, hứng chịu sự giận giữ của thiên nhiên nhưng người tù vẫn hiên ngang, không hề sợ hãi. Ngược lại dù nắng mưa thì nó càng khiến cho "bền dạ sắt son". Một ý chí, nghị lực đáng khâm phục và ngưỡng mộ. Hình ảnh mưa nắng hoàn toàn đối lập với hình ảnh người chiến sĩ cách mạng có lẽ là dụng ý nghệ thuật của tác giả.

Và bài thơ khép lại bằng một hình ảnh hào hùng, kiên cường hơn nữa:

Người tù khổ sai chi con việc bị đày đọa ở nhà tù Côn Đảo chỉ là "lỡ bước", và tự nhận mình là kẻ "vá trời". Khi làm việc lớn thì những việc như thế này không có gì làm chùn bước được. Những việc gian nan, chông gai còn rất nhiều nên người tù xem rằng không đáng kể lể. Một chí khí thật ngang tàng, một châm ngôn sống khiến người khác phải ngưỡng mộ.

Phan Châu Trinh bằng ngòi bút phóng khoáng, giọng điệu thơ hào hùng đã khắc họa thành công hình ảnh người chiến sĩ cách mạng vẫn luôn ngang nhiên, ý chí quật cường. Đó là hình tượng của những người chiến sĩ cách mạng giữ nước, chống giặc ngoại xâm.

Có lẽ ấn tượng nhất đối với em chính là hình ảnh hiên ngang,bất khuất của người chiến sĩ cách mạng.Chao ôi! Cái khẩu khí ngang tàn,quyết tâm sắt đá cùng lòng yêu nước cháy rực trong tim của người chiến sĩ ấy thật đáng khâm phục biết nhường nào.Tác phẩm "Đập đá ở Côn Lôn' rõ ràng là một bài ca được cất lên từ trong cảnh tù đày thảm khốc,từ trong lúc phải khổ sai cũng nhiều đau đơn.Nhưng trong đó không hề có chút oán than hay khóc than.Cũng chẳng hề có tuyệt vọng yếu đuối.Mà chỉ thấy sự quyết tâm bền chí,tinh thần quật cường và với khí thế hào hùng và coi thường nguy hiểm,coi thường sự đày đoạ của bọn thực dân Pháp .Vì họ mang chí hướng lớn,vì họ có ý chí quyết tâm dành lại tự do cho tổ quốc

Thán từ : Chao ôi