Được tin quân Xiêm có ý định sang Gia Định hoành hành, đầu năm 1785 nghĩa quân Tây Sơn tiến vào đóng quân ở Mỹ Tho do Nguyễn Huệ đứng đầu. Sau khi nghiên cứu tình hình, Nguyễn Huệ quyết định chọn đoạn sông Rạch Gầm – Xoài Mút làm trận địa quyết chiến với giặc.

Bố trí xong trận địa, mờ sáng ngày 19 / 1/ 1785, Nguyễn Huệ dùng mưu nhử quân địch vào trận địa mai phục. Thủy binh ta từ Rạch Gầm, Xoài Mút và cù lao Thái Sơn đồng loạt xông thẳng vào đội hình địch đang xuôi theo dòng nước.

Tất cả thuyền chiến địch đều bị đánh tan, gần 4 vạn quân Xiêm chết tại trận, chỉ còn vài nghìn tên  sống sót theo đường bộ chạy về nước. Nguyễn Ánh thoát chết, sang Xiêm lưu vong.

1.

- Được lệnh chỉ huy, đánh quân xâm lược Xiêm, Nguyễn Huệ chọn khúc sông Rạch Gầm - Xoài Mút làm nơi quyết chiến với kẻ thù (khi đó thuộc dinh Trấn Định, Đàng Trong; nay thuộc tỉnh Tiền Giang).

- Khúc sông này dài khoảng 7 km, rộng khoảng 1 km, hai bên bờ là cây cối um tùm, ở giữa có cù lao Thới Sơn rất phù hợp cho đặt mai phục.

- Khi quân Xiêm tiến đến gần cửa sông, Nguyễn Huệ cho quân ra đánh, giả vờ thua trận, nhử địch vào trận địa mai phục của ta.

- Địch chủ quan đuổi theo và lọt vào trận địa mai phục của ta, quân ta từ 2 bên bờ và cù lao Thới Sơn lao vào đội hình của địch, các thuyền của địch hầu hết đều bị tan vỡ, khoảng 4 vạn quân chết tại trận, số còn lại bỏ chạy về nước.