II - SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
1. Những tác phẩm chinh
       Nguyễn Trài là tác giả xuất sắc vẻ nhiều thế loại van học, trong sáng tác chữ
Hán và chữ Nôm, trong văn chính luận và thơ trứ tình. Ông để lại một khối lượng
sáng tác lớn với nhiếu tác phẩm có giá trị.
       Những tác phẩm chính viết bằng chữ Hán: Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngo
đại cáo, Úc Trai thi tập, Chi Linh sơn phú, Bảng Hồ di sự lục, Lam Sơn thực lục,
Vân bia Vĩnh Lâng, Van loại. Sáng tác chữ Nôm có Quốc âm thi tập gồm 254 bài
thơ viết theo thế Đường luật hoặc Đường luật xen lục ngôn (sáu chữ). Ngoài sáng
tác văn học, Nguyễn Trâi còn để lại cuốn Dư địa chí, một bộ sách địa lí cổ nhất
của Việt Nam.
       Sau thăm hoạ tru đi tam tộc, tác phẩm của Nguyễn Trãi bị thất lạc hoặc bị thiêu
huỷ nhiều. Năm 1467, vua Lê Thánh Tông đã ra lệnh sưu tập lại trước tác của ông
và phải đến thế kỉ XIX, tác phẩm của Nguyễn Trải mới được sưru tắm tương đối đẩy
đủ. Tuy nhiên, di sản văn học Nguyễn Trải còn đến ngày nay chấc chán chưa phải
là toàn bộ sự nghiệp văn học vi đại của ông.
2. Nguyễn Trãi - nhà văn chính luận kiệt xuất
        Trong văn học trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi là nhà văn chính luận lỗi lạc
nhất. Ông đã để lại khối lượng khá lớn văn chính luận : Quân trung từ mệnh tập,Bình Ngô đại cáo, chiếu biểu viết dưới triều Lê,.. Tư tưởng chủ đạo xuyên suốt các áng văn chính luận của Nguyễn Trải là tư tuưởng nhân nghĩa, yêu nước, thương dân.
         Quân trung từ mệnh tập gồm những thư từ gửi cho tuóng giặc và những giấy tờ giao thiệp với triều đình nhà Minh,. Tác phẩm là tập văn chiến đấu "có sức mạnh của mười vạn quân" (Phan Huy Chú). Sức mạnh ấy có được từ sự kết hợp tuyệt điệu giữa tư tưởng nhân nghĩa, tư tưởng yêu nước với nghệ thuật viết văn luận chiến bậc thy. Bình Ngô đại cáo là áng văn yêu nưóc lớn của thời đại, là bản tuyên ngôn về chú quyển độc lập dân tộc, bản cáo trạng tội ác kẻ thù, bản hùng
ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Ở Bình Ngô đại cáo, sức mạnh của tư tưởng nhân nghĩa và tư tưởng yêu nước đã hoà làm một:
                              Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
                              Quân điều phạt trước lo trừ bạo.
        Nguyễn Trãi quan niệm khi đất nước có ngoại xâm thi yêu nước, nhân nghĩa, anh hùng là chống xâm lược. Trong cảnh thái bình, ông vẫn ước vọng nhà nước phong kiến dùng nhân nghĩa đề "trị" dân, "khoan" dân.. Văn chính luận của Nguyễn Trãi đạt tới trình độ nghệ thuật mâu mực từ việc
xác định đối tượng, mục đích để sử dụng bút pháp thích hợp đến kết cấu chặt chẽ, lập luận sác bén.

II-SỰ NGHIỆP THƠ VĂN

1. Những tác phẩm chính

Nguyễn Trãi là tác giả xuất sắc về nhiều thể loại văn học, trong sáng tác chủ Hàn và chữ Nôm, trong văn chính luận và thơ trữ tình. Ông để lại một khối lượng sáng tác lớn với nhiều tác phẩm có giá trị.

Những tác phẩm chính viết bằng chữ Hân:Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo, Ức Trai thì táp, Chỉ Linh sơn phủ, Bảng Hỗ đi sự lạc, Lam Sơmi thực lạc, Văn bia Văn Lang Van loai Sáng tác chữ Nôm CÔ Quốc âm thi tập gồm 254 bài thơ viết theo thể Đường luật hoặc Đường luật xen lục ngôn (sáu chữ). Ngoài sáng tác văn học, Nguyễn Trãi còn để lại cuốn Dư địa chỉ, một bộ sách địa lí cố nhất của Việt Nam.

Sau thảm hoạ tru di tam tộc, tác phẩm của Nguyễn Trãi bị thất lạc hoặc bị thiệu huỷ nhiều. Năm 1467,vua Lê Thánh Tông đã ra lệnh sưu tập lại trước tác của ông và phải đến thứ XIX, tác phẩm của Nguyễn Trãi mới được sưu tầm tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, di sản văn học Nguyễn Trãi còn đến ngày nay chắc chắn chưa phải là toàn bộ sự nghiệp văn học vĩ đại của ông

2. Nguyễn Trãi - nhà ăn chính luận kiệt xuất

Trong văn học trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi là nhà văn chính luận lỗi lạc nhất. Ông đã để lại khối lượng khá lớn vân chính luận:Quản trang trí tuệ nh tập, Bình Ngô đại cáo, chiếu biểu viết dưới triều Lê, Tư tưởng chủ đạo xuyên suốt các áng vân chính luận của Nguyễn Trãi là tư tưởng nhân nghĩa yêu nước, thương dân.

Quân trung từ mệnh tập gồm những thư từ gửi cho tướng giấc và những giấy tờ giao thiệp với triều đình nhà Minh,... Tác phẩm là tập vận chiến đấu có sức

mạnh của mười vạn quân" (Phan Huy Chủ). Sức mạnh ấy có được từ sự kết hợp tuyệt diệu giữa tư tưởng nhân nghĩa, tư tưởng yêu nước với nghệ thuật viết văn luận chiến bậc thầy. Bình Ngô đại cáo là áng văn yêu nước lớn của thời đại, là bản tuyên ngôn về chủ quyền độc lập dân tộc, bản cáo trạng tội ác kẻ thù, bản hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Ở Bình Ngô đại cáo, sức mạnh của tư tưởng nhân nghĩa và tư tưởng yêu nước đã hoà làm một:

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phat trước lo trà bao. Nguyễn Trải quan niệm khi đất nước có ngoại xâm thì yêu nước, nhân nghĩa, anh hùng là chống xâm lược. Trong cảnh thái bình, ông vẫn ưÓC vọng nhà nước phong kiến dùng nhân nghĩa để "trị" dần, “khoan" dân,

Văn chỉnh luận của Nguyễn Trãi đạt tới trình độ nghệ thuật mẫu mực từ việc xác định đối tượng, mục đích để sử dụng bút pháp thích hợp đến kết cấu chặt chẽ. lập luận sắc bén.